Produkcja dzianin – Informacje podstawowe

(Czym jest dzianina?)

Tak, jak obiecaliśmy, będziemy kontynuować tematykę związaną z produkcją, tym razem z produkcją dzianin właśnie. A więc zaczniemy od definicji i podstawowych informacji, które są jednak niezbędne, aby zrozumieć jakie są różnice w produkcji dzianin i produkcji tkanin.

Dzianina – to płaski wyrób włókienniczy który powstaje poprzez tworzenie rzędów lub kolumn wzajemnie ze sobą połączonych oczek. Przędza w dzianinie ma bardzo duże tzw „wrobienie”, dlatego właśnie dzianina jest bardzo elastyczna oraz rozciągliwa i to we wszystkich kierunkach. Jaka jest zasadnicza różnica pomiędzy dzianiną, a tkaniną?
Dzianina w przeciwieństwie do tkaniny jest tworzona z jednej nitki na szydełkarkach lub jednej, ewentualnie wielu osnów, na osnowarkach. Dzianiny mogą być gładkie lub wzorzyste ale też ażurowe, fakturowane czy z okrywą włókienną.

Najmniejszy element budowy dzianiny – to oczko. Oczka dzianiny, które są ułożone poziomo obok siebie tworzą rządek oczek, zaś oczka ułożone pionowo, tzn jedno nad drugim, tworzą kolumienkę oczek.

Podstawowe parametry charakteryzujące strukturę dzianin:

– długość nitki w oczku – to odcinek nitki z którego zostało wykonane jedno oczko,
– ścisłość rządkowa Pr – to liczba rządków oczek mieszcząca się na jednostce długości,
– ścisłość kolumienkowa Pk – to liczba kolumienek oczek mieszcząca się na jednostce długości

Jednostką długości, która ma zastosowanie przy wyznaczaniu ścisłości dzianin jest 1 cm, 5cm, lub 10 cm. Zastosowanie jednostki na której liczy się oczka jest zależne od wielkości oczek. Pomiar ścisłości dzianiny na długości 10 cm (100 mm) jest znacznie dokładniejszy niż na długości 1 cm (10 mm).

Od czego zależy ścisłość dzianiny?

Ścisłość dzianiny jest wielkością wynikową, która zależy od:

  • długości nitki w oczku,
  • splotu dzianiny,
  • własności przędzy i surowca z którego dzianina została wykonana

W trakcie wykonywania dzianiny na maszynie dziewiarskiej regulacji podlega tzw. głębokość spychania, której zmiana zawsze skutkuje zmianą długości nitki w oczku.

Z kolei zmiana długości nitki w oczku pociąga za sobą zmianę ścisłości dzianiny oraz innych jej parametrów.

Nie jest możliwa zmiana tylko ścisłości rządkowej lub tylko ścisłości kolumienkowej. Trzeba pamiętaź, że zmiana długości nitki w oczku pociąga za sobą zmianę obu tych wartości. Wielkość zmian ścisłości zależy od trzech parametró: wielkości zmiany długości nitki w oczku, splotu oraz własności przędzy i surowca.

Techniki wytwarzania dzianin

Dzianiny wytwarza się następującymi technikami:

Technika falowania przędzy na falowarkach

Technika falowania pozwala wytwarzać dzianiny rządkowe, zwłaszcza lewoprawe, chociaż istnieją też falowarki tworzące dzianiny rządkowe dwuprawe. Współcześnie, technika falowania przędzy jest stosowana coraz rzadziej.

Technika szydełkowania w układzie rządkowym na szydełkarkach

Szydełkarki mogą być jednołożyskowe, dwułożyskowe, płaskie i cylindryczne. Ta technika szydełkowania na szydełkarkach pozwala wytwarzać dzianiny rządkowe lewoprawe, dwuprawe gładkie i wzorzyste. Trzeba zwrócić uwage, że jest to podstawowa technika wytwarzania dzianin rządkowych, najpowszechniejsza we współczesnym przemyśle dziewiarskim.

Technika szydełkowania w układzie kolumienkowym na osnowarkach

Osnowarki mogą być jednogrzebieniowe lub dwugrzebieniowe. Jednogrzebieniowe tworzą dzianiny kolumienkowe lewoprawe, dwugrzebieniowe dzianiny kolumienkowe dwuprawe. Osnowarki tworzą dzianiny z jednej, kilku a nawet kilkudziesięciu osnów.

Produkcja dzianin sposobem domowym

Dzianinami mogą być również wyroby wykonane sposobem domowym, przy użyciu dwóch lub więcej prostych drutów stalowych, aluminiowych, a nawet prętów z tworzywa sztucznego czy ewentualnie drewnianych patyczków (tzw. robótki na drutach). W taki sposób wykonywano dzianiny już w starożytności.

A już w kolejnym wpisie zajmiemy się właściwościami dzianin.